{"id":703,"date":"2021-06-15T23:11:40","date_gmt":"2021-06-15T20:11:40","guid":{"rendered":"https:\/\/dukva.org\/uy\/?p=703"},"modified":"2021-06-15T23:21:07","modified_gmt":"2021-06-15T20:21:07","slug":"kundilik-xewerler-2021-yili-6-ayning-15-kuni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dukva.org\/uy\/2021\/06\/15\/kundilik-xewerler-2021-yili-6-ayning-15-kuni\/","title":{"rendered":"K\u00fcndilik xewerler ( 2021 &#8211; yili 6 &#8211; ayning 15 &#8211; k\u00fcni )"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-left\">Essalamu eleykum h\u00f6rmetlik teliwizor k\u00f6rg\u00fcchiler, Dunya uyghur qurultiyi tor teliwiziyesining k\u00fcndilik xewerler purogrammisigha xush keldinglar, men Hidayet Musajan, b\u00fcg\u00fcn 6 \u2013 ayning 15 \u2013 k\u00fcni seyshenbe, heminglarning mushu waqtinglar xeyirlik bolsun !H\u00f6rmetlik k\u00f6r\u00fcrmenler, t\u00f6wende diqqitinglar b\u00fcg\u00fcnki xewerler piromrammimizda bolsun !<\/p>\n\n\n\n<!--more TEPSILATI-->\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"DUQ TV . \u043a\u04af\u043d\u0434\u0438\u043b\u0438\u043a \u0445\u04d9\u0432\u04d9\u0440\u043b\u04d9\u04402021-06-15\/\u0643\u06c8\u0646\u062f\u0649\u0644\u0649\u0643 \u062e\u06d5\u06cb\u06d5\u0631\u0644\u06d5\u0631\" width=\"720\" height=\"405\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/C1KY8GNzlhU?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><br>( 1 )Uyghur sot kolligiyesining Londondiki tunji soti axirliship bir hepte \u00f6te \u00f6tmeyla Ch\u00e9xiye jumhuriyiti parlam\u00e9ntining k\u00e9ngesh palatasi qarar maqullap, xitayning Uyghurlargha qarita &#x00AB;Irqiy qirghinchiliq&#x00BB; we &#x00AB;Insaniyetke qarshi jinayet&#x00BB; sadir qiliwatqanliqini \u00e9lan qildi.Chexiye kengesh palatasining 10 \u2013 iyun k\u00fcni ichki jehette alghan we 14 \u2013 iyun k\u00fcni resmiy dunyagha elan qilin\u2019ghan mezkur qarari muhajirettiki uyghurlarni we xelqaraliq kishilik hoqoq teshkilatlirini alahide memnun qildi.&nbsp;Arqidinla yene bir xoshxewer b\u00fcg\u00fcn Bilgiye parlamentidin keldi, b\u00fcg\u00fcn ch\u00fcshtin burun Bilgiye parlamentida \u00f6tk\u00fcz\u00fclgen muzakiride parlament ezaliri xitayning uyghurlargha y\u00fcrg\u00fcziwatqan jinayi qilmishlirini irqiy qirghinchiliq dep qobul qilish heqqide birdek pikirge kelishti, emiliyette bu Bilgiye parlamentining uyghur irqiy qirghinchiliqini resmiy qobul qilishi bolup hisaplinidu we&nbsp; 7 \u2013 ayning 1 \u2013 k\u00fcni yene Bilgiye parlamentida \u00f6tk\u00fcz\u00fclidighan simowul xarektirlik awaz berishtin keyin mezkur qarar resmiy yosunda dunyagha elan qilinidu.&nbsp;&nbsp;Bu munasiwet bilen b\u00fcg\u00fcn Dunya uyghur qurultiyi bu heqte mexsus bayanat elan qilip, Chexiye parlamenti bilen Bilgiye parlamentining bu tarixiy qararlirini qizghin qarshi alidighanliqini ipade qilish bilen birge, mezkur qararning hazirlinishi \u00fcch\u00fcn k\u00fcch serip qilghan we uni qollighan Chexiye we Bilgiye parlamentining barliq ezalirigha, bu ikki d\u00f6wlettiki siyasi partiyeler we kishilik hoqoq teshkilatlirigha, shundaqla ammiwiy gurup we aktiwistlargha p\u00fct\u00fcn sherqiy t\u00fcrkistan xelqi namidin alahide minnetdatliq bild\u00fcrdi.Qurultayning bayanatida yene, Chexiye kengesh palatasi bilen Bilgiye parlamentining bu qararining uyghurlar duchar boluwatqan irqiy qirghinchiliqqa k\u00f6ng\u00fcl b\u00f6l\u00fcwatqan p\u00fct\u00fcn xelqlerning ortaq zepiri ikenliki, shundaqla uyghurlar uchrawatqan irqiy qirghinchiliqqa xelqara jama\u2019etchilikning esla s\u00fck\u00fct qilip turmaydighanliqining roshen namayendisi ikenliki tekitlendi.K\u00fczetk\u00fcchiler Yawropa birlikining ezaliridin Chexiye bilen Bilgiyening mezkur qararlirining uyghur irqiy qirghinchiliqini qobul qilish mesiliside hazirghiche ikkilinip turiwatqan Yawropa birlikige eza bashqa d\u00f6wletlerni jasaretlend\u00fcridighanliqini ipade qilishmaqta.&nbsp;Gollandiyenimu qoshqanda hazir yawropa birlikige eza 27 d\u00f6wlet ichide 3 d\u00f6wlet uyghur irqiy qirghinchiliqini resmiy yosunda qobul qilghan boldi we uyghur irqiy qirghinchiliqini qobul qilghan d\u00f6wletlerning sani yettige y\u00fckseldi.Am\u00e9rika tashqiy ishlar ministirliqi buyil 1 \u2013 ayning 19 &#8211; k\u00fcni xitay h\u00f6k\u00fcmitining sherqiy t\u00fcrkistandiki Uyghurlarni asas qilghan yerlik musulman milletlerge qaratqan keng k\u00f6lemlik basturushini resmi &#x00AB;Irqiy qirghinchiliq&#x00BB; we &#x00AB;Insaniyetke qarshi jinayet&#x00BB; dep b\u00e9kitkenlikini jakarlighandin keyin, 2 \u2013 ayning 22 \u2013 k\u00fcni Kanada parlamenti, 2 \u2013 ayning 25 \u2013 k\u00fcni Gollandiye parlamenti, 4 \u2013 ayning 22 \u2013 k\u00fcni Engiliye parlamenti, 5 \u2013 ayning 20 \u2013 k\u00fcni Litwa parlamenti xitayning uyghurlargha y\u00fcrg\u00fcziwatqan qilmishlirini resmiy yosunda irqiy qirghinchiliq dep qarar qobul qilghan idi.Xewerlerdin melum bolushiche uyghur irqiy qirghinchiliqini qobul qilish heqqidiki qarar layihesi Chexiye kengesh palatasida n\u00f6lge qarshi 38 awaz bilen maqullan&#8217;ghan bolup, mezkur qarar layiheside &#x00AB;Xitay xelq jumhuriyitide, bolupmu tibet we shinjang aptonom rayonlirida kishilik hoquq we erkinlikke keng k\u00f6lemlik xilapliq qilish, irqiy qirghinchiliq, insaniyetke qarshi jinayet we \u00e9tnik kemsitish y\u00fcz bermekte shundaqla medeniyet, diniy we siyasiy kimlik basturulmaqta&#x00BB; d\u00e9yilgen.Qarar layiheside yene ch\u00e9xiye h\u00f6k\u00fcmiti 2022-yildiki b\u00e9yjing qishliq olimpik musabiqisige diplomatik bayqut \u00e9lan qilishqa chaqirilip, &#x00AB;Ch\u00e9xiye jumhuriyiti h\u00f6k\u00fcmiti we bashqa siyasiy wekillirining xitay xelq jumhuriyitidiki olimpik musabiqilirige qatnishish tekliplirini ret qilishi&#x00BB; telep qilin&#8217;ghan.Qarar layiheside k\u00f6rsitilishiche, ularning bu musabiqige qatnishishi xitayning n\u00e9gizlik kishilik hoquqni t\u00e9ximu kemsitish, uninggha xilapliq qilish we basturushni qanunlashturushi \u00fcch\u00fcn suyi&#8217;ist\u00e9mal qilishigha yol achidiken.&nbsp;Chexiye kengesh palatasi teripidin hechqandaq qarshiliqqa uchrimastin birdek awaz bilen maqullan\u2019ghan mezkur qarar gherip metbu\u2019atlirida k\u00fcchl\u00fck inkas qozghidi.21 \u2013 may k\u00fcni Bilgiye parlamentida uyghur mejburi emgek t\u00fcz\u00fcmige qarshi mexsus qarat qobul qilin\u2019ghan idi.Undin bashqa yene italiye we yengi zenlandiye parlamentliridimu xitayning uyghurlargha y\u00fcrg\u00fcziwatqan basturush heriketlirini &lt; eghir derijidiki kishilik hoqoq tajawuzchiliq qilmishliri &gt; dep mexsus qarar qobul qilin\u2019ghan idi.Germaniye parlamentidimu uyghur irqiy qirghinchiliqi heqqidiki qarar lahiyesi muzakire basquchida turmaqta.<br>( 2 )B\u00fcg\u00fcn, yeni 15 \u2013 iyun k\u00fcni bolsa sherqiy t\u00fcrkistan xelqi \u00fcch\u00fcn tarixiy ehmiyetke ige mohim k\u00fcnlerning biri bolup, 1988 \u2013 yili 6 \u2013 ayning 15 \u2013 k\u00fcni \u00dcr\u00fcmqidiki minglighan uyghur aliy mektep oqughuchiliri mustebit xitay hakimiyitining milliy zulmigha we milliy kemsitishige qarshi tenichliq sheklide keng k\u00f6lemlik naraziliq namayishi elip barghanliqining 33 \u2013 yilliq xatire k\u00fcnidin ibaret.15 \u2013 iyun milliy oyghunush herikitini 1987 \u2013 yili atalmish &lt; shin jiang uniwersititi &gt; da qurulghan &lt; oqughuchilar pen \u2013 mediniyet uyushmisi &gt; teshkilligen bolup, n\u00f6wette Dunya uyghur qurultiyining reyislik wezipisini \u00f6tewatqan Dolqun Eysa ependim bolsa eyni chaghda mezkur uyushmining reyisi we 15 \u2013 iyun herikitining eng asasliq rehberlirining biri idi.1988 \u2013 yili y\u00fczbergen 15 \u2013 iyun namayishi bolsa 1985 \u2013 yili 12 \u2013 d\u00e9kabir \u00e9lip b\u00e9rilghan milliy oqughuchilar namayishidin k\u00e9yinki yene bir q\u00e9timliq zor k\u00f6lemlik heriket bolup, zamanida xitay hakimiyitini k\u00f6p alaqzade qilghan we Sherqiy T\u00fcrkistan xelqining milliy oyghunush herikitige t\u00fcrtke bolghan. Netijide, mezkur heriketni qozghighan &lt;&lt;pen \u2013 medeniyet uyushmisi&gt;&gt;ning reisi Dolqun Eysa, bash katipi Waris Ababekri qatarliq yitekchiler Aliy mekteptin qoghlanghan, shu seweptin Dolqun Eysa ependim 1994 \u2013 yili chetelge hijret qilip chiqishqa mejbur bolghan idi.Xitayning k\u00f6p qetim tutqun qilishigha we izchil teqip qilishigha uchrighan Waris Ababekri ependim bolsa 2019 \u2013 yili jaza lagirlirigha qamalghan, lagirdiki qattiq qiyin \u2013 qistaqlar sewebidin eghir keselge muptila bolghan Waris Ababekri ependim shu yili 11 \u2013 ayda lagirdin qoyup bir hepte \u00f6tmeyla alemdin \u00f6tken idi.&nbsp;&lt; Oqughuchilar arisida tar milletchilik idiyesini terghip qilghan, mezmuni saghlam bolmighan dirammilarni sezip sehnilesht\u00fcr\u00fcp chiqqan, Oqughuchilarni Namayish qilishqa qutratqan we namayishqa bashlamchiliq qilghan, h\u00f6k\u00fcmet bilen ochuq qarshilashqan digendek sewepler bilen 1988 \u2013 yili 9 \u2013 ayda Aliy mekteptin heydelgen Dolqun Eysa ependim chetelge hijret qilip chiqqandin buyan \u00f6zining weten \u2013 millet yolidiki k\u00fcr\u00fcshini bir k\u00fcnmu toxtutup qoymidi, Dolqun Eysa ependim 1994 \u2013 yili T\u00fcrkiyege hijret qilip kelgen hamanla T\u00fcrkiyede oquwatqan uyghur oqughuchilarni teshkillep istanbulda &lt; uyghur oqughuchilar uyushmisi &gt; ni qurup chiqip siyasi paaliyitini dawamlashturdi, Dolqun Eysa ependim reyislik qilghan mezkur uyushma asasida 1996 \u2013 yili Germaniyening Miyonxin shehride 10 din artuq d\u00f6wlettiki uyghur yashlirining qoshulushi bilen &lt; Dunya uyghur yashliri qurultiyi &gt; qurup chiqildi, Dolqun Eysa ependim 1999 \u2013 yili germaniyede qurulghan &lt;sherqiy t\u00fcrkistan ( uyghuristan ) milliy qurultiyi &gt; ning we bu ikki qurultayning birlishishi netijiside 2004 \u2013 yili qurulghan hazirqi Dunya uyghur qurultiyiningmu eng asasliq qurghuchilirining biri idi.Dolqun Eysa ependimni mekteptin heydesh heqqide chiqirilghan qararnamide, Dolqun Eysa ependimning eyni chaghda xitayning maarip jehette uyghur mektepliri bilen xitay mekteplirige qarita qosh \u00f6lchem siyasiti y\u00fcrg\u00fcz\u00fcwatqanliqi heqqide hazirlap chiqqan teksh\u00fcr\u00fcsh doklati we uniwersitetta merhum wetenperwer sha\u2019irimiz Abduxaliq uyghurning axirqi hayati teswirlengen &lt; uyghur oghlani &gt; namliq dirammini yezip chiqip sehnilesht\u00fcrgenliki we \u00f6ziningmu dirammida Abduxaliq uyghurning rolini oynap chiqishi qatarliqlar unung eng asasliq jinayetliri qilip k\u00f6rs\u00fct\u00fclgen.N\u00f6wette dunyaning herqaysi elliride 1988 \u2013 yili Dolqun Eysa ependim rehberlik qilghan uyghur aliy mektep oqughuchiliri namayishigha qatnashqan k\u00f6pligen shahidlar yashimaqta Amerikidiki uyghur herikiti teshkilatining reyisi Roshen Abbas xanimmu ene shularning biri.Uzun yillardin buyan Dolqun Eysa ependim we unung chetellerdiki sebdashliri milliy oyghunush herikitining simowullirining biri hisaplan\u2019ghan 1988 \u2013 yilidiki 15 \u2013 iyun namayishining xatire k\u00fcnini t\u00fcrl\u00fck shekiller bilen eslep kelmekte.2018 \u2013 yili 15 \u2013 iyun k\u00fcni eyni chaghdiki namayishqa biwaste qatnashqan bir qisim sebdashlar Dolqun Eysa ependimning riyasetchilikide Germaniyening Miyonxin shehrige toplunup mexsus ilmiy muhakime yighini \u00f6tk\u00fcz\u00fcsh arqiliq 1988 \u2013 yilidiki 15 \u2013 iyun milliy herikitining 30 \u2013 yilliqini daghdugha bilen xatirligen idi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">( 3 )6 \u2013 ayning 11 \u2013 k\u00fcnidin 13 \u2013 k\u00fcnigiche Engiliyede echilghan G7 aliy derijilikler uchrishishidin keyin elan qilin\u2019ghan birleshme bayanatta uyghurlar mesilisining alahide tilgha elinishi we mustebit xitay hakimiyitining uyghurlargha y\u00fcrg\u00fcziwatqan mejburi emgek t\u00fcz\u00fcmini bikar qilish we&nbsp; sherqiy t\u00fcrkistanda insaniy heq \u2013 hoqoqlargha h\u00f6rmet qilishning telep qilinishi xitay terepning qattiq naraziliqini qozghidi.Xitayning Engiliyediki bash elchisi bu heqte elan qilghan bayanatida qisqartilghan nami G7 dep atalghan sana&#8217;etleshken 7 d\u00f6wlet guruppisini xitaygha qara chaplash we sherqiy t\u00fcrkistan mesilisi heqqide asassiz ighwa tarqitish bilen eyiplidi.K\u00fczetk\u00fcchiler dunya ishlepchiqirish qimmitining yerimigha yeqinraqini teshkil qilidighan G7 aliy derijilikler uchrushushining ortaq bayanatida uyghurlar mesilisining alahide tilgha elinishining intayin zor ehmiyetke ige ikenlikini, bunung uyghurlar mesilisining yershariwiy xarektirlik mohim mesililerning birige aylan\u2019ghanliqini k\u00f6rs\u00fctidighanliqini ipade qilishmaqta.Bu munasiwet bilen b\u00fcg\u00fcn istansimizning mexsus ziyaritini qobul qilghan Dunya uyghur qurultiyining muawin reyisi, T\u00fcrkiyediki istiratigiye mutexesisi doktur Erkin Ekrem ependim bu heqte \u00f6zining qarashlirini bayan qilip mundaq didi \ud83d\ude41 Erkinning s\u00f6zini toluq bersek )<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">( 4 )Shimaliy atlantik ehdi teshkilati NATO ning bash katipi j\u00e9ns stolt\u00e9nb\u00e9rg eza d\u00f6letlerning xitay bilen ortaq qimmet qarishigha emeslikini, buni xitayning Uyghurlargha qaratqan mu&#8217;amilisidin k\u00f6rgenlikini bild\u00fcr\u00fcp, eza d\u00f6letlerning xitaygha qarita koll\u00e9ktip siyasitini &#x00AB;K\u00fccheytishi&#x00BB; k\u00e9reklikini bild\u00fcrgen. Styolt\u00e9nb\u00e9rg bu s\u00f6zni NATO gha eza d\u00f6letler bashliqliri yighini b\u00e9lgiyede \u00e9chilishning harpisida kanada axbarat sh\u00e9rkiti CBC-ning muxbirigha \u00e9ytqan.Stolt\u00e9nb\u00e9rg mundaq digen: &#x00AB;Xitay biz bilen ortaq qimmet qarishigha ige emes\u2026 biz buni xitayning xongkongdiki d\u00e9mokratik naraziliqlarni qandaq basturghanliqi, Uyghurlargha oxshash az sanliq milletlerge qandaq zulum qilghanliqi, shundaqla ularning zamaniwi t\u00e9xnologiye, ijtima&#8217;iy taratqu, y\u00fcz tonush t\u00e9xnikisini ishlitip, \u00f6z xelqini biz burun k\u00f6r\u00fcp baqmighan shekilde k\u00f6zetkenliki we nazaret qilghan&#8217;ghanliqidin k\u00f6r\u00fcp yettuq.&#x00BB;U yene &#x00AB;Bularning hemmisi shimaliy atlantik ehdi teshkilatining xitay mesilisige kelgende siyasitimizni k\u00fccheytidighan bir siyaset berpa qilishimizni t\u00e9ximu telep qilidu,&#x00BB; d\u00e9gen.NATO gha eza d\u00f6letler bashliqliri yighini 14-iyun NATO ning b\u00e9lgiye paytexti b\u00e9ryuss\u00e9ldiki bash shtabida bashlan&#8217;ghan. Yighinda tunji q\u00e9tim xitayning xelq&#8217;ara tertipke we NATO diki ittipaqdash d\u00f6letlerge &#x00AB;Sist\u00e9miliq xiris&#x00BB; peyda qiliwatqanliqi tekitlen&#8217;gen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">( 5 )Xitay da&#8217;irilirining xoten sheher merkizidiki bir meschitni ch\u00e9qiw\u00e9tip, uning ornigha xilton m\u00e9hmanxanisi s\u00e9lishqa bashlighanliqi ashkarlan&#8217;ghan. Bu ehwalni en&#8217;giliyediki &#x00AB;T\u00e9l\u00e9graf&#x00BB; ning muxbirliri y\u00e9qinda xotenni ziyaret qilghanda bayqighan. &#x00AB;T\u00e9l\u00e9graf&#x00BB; g\u00e9zitining bild\u00fcrishiche, esli bu meschit 2018-yili ch\u00e9qiw\u00e9tilgen bolup, uni &#x00AB;Awstraliye istirat\u00e9giyelik siyaset inistituti&#x00BB; s\u00fcn&#8217;iy hemrah s\u00fcretliridin bayqighan iken.Bu q\u00e9tim &#x00AB;T\u00e9l\u00e9graf&#x00BB; g\u00e9zitining muxbirliri xoten&#8217;ge barghanda bu meschitning ornigha xilton-xampiton m\u00e9hmanxanisi s\u00e9liniwatqanliqini k\u00f6rgen. Xewerde bu meschitning hazir mu&#8217;ezinning ezan awazini qurulush mashinilirining awazi alghanliqi, bir kishining bu orunda burun meschit barliqini \u00e9ytqanliqi, uning sherqiy t\u00fcrkistanda ghayib bolghan nurghun meschit, tawapgahlarning peqet birsi bild\u00fcrgen.&#x00BB;Awstraliye istirat\u00e9giyelik siyaset inistituti&#x00BB; ning \u00f6tken yili \u00e9lan qilghan bu heqtiki doklatida, sherqiy t\u00fcrkistanda y\u00e9qinqi bir qanche yil ichide 16 ming meschitning ch\u00e9qip tashlan&#8217;ghanliqi yaki buzghunchiliqqa uchrighanliqini \u00e9lan qilghan.&#x00BB;T\u00e9l\u00e9graf&#x00BB; g\u00e9zitining xewiri da&#8217;iriler sherqiy t\u00fcrkistandiki kona mehellilerni &#x00AB;\u00d6zgertish&#x00BB; ni t\u00e9zletken mezgilde \u00e9lan qilin&#8217;ghan. Xitay taratqulirining bild\u00fcr\u00fcshiche, atalmish Uyghur aptonom rayonliq turalghu \u00f6y we qurulush nazariti 10-iyun axbarat yighini \u00f6tk\u00fcz\u00fcp, &#x00AB;Yashan&#8217;ghanlar k\u00f6p, tarixiy mesilisi nurghun, ziddiyet k\u00f6p kona mehellilerning aldin&#8217;alla \u00f6zgertilidighanliqi&#x00BB; ni bild\u00fcrgen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">( 6 )&#x00BB;Nyu-york waqti&#x00BB; g\u00e9zitining ataqliq obzorchisi nikolas kristof 12-iyun mezkur g\u00e9zitte maqale \u00e9lan qilip, xitayning Uyghurlargha &#x00AB;Irqiy qirghinchiliq&#x00BB; qiliwatqanliqini \u00e9lan qilip qoyup h\u00e9chn\u00e9me qilmasliqqa bolmaydighanliqini bild\u00fcrgen. Uning \u00e9ytishiche, k\u00e9ler yilqi b\u00e9yjing &#x00AB;Irqiy qirghinchiliq olimpiki&#x00BB; ni qismen bayqut qilish shundaqla sherqiy t\u00fcrkistanda ishlepchiqirilghan mehsulatlarni cheklesh y\u00e9terlik we razi qilarliq bolmisimu, biraq h\u00e9chn\u00e9me qilmasliqtin yaxshiraq iken.Nikolas kristof &#x00AB;Bir ayalning xitayning wehshiylikide \u00f6tken kechmishliri&#x00BB; mawzuluq maqaliside, \u00f6zining ismini nensi, dep atighan bir Uyghur ayal we uning a&#8217;ile ezalirining xitay da&#8217;iriliri teripidin tutqun qilinip, bezi a&#8217;ile ezalirining hazirghiche iz d\u00e9rikining bolmasliqidek trag\u00e9diyelik kechmishi arqiliq Uyghurlarning n\u00f6wettiki weziyitini yorutup bergen.U xitayning bir milyon Uyghurni lag\u00e9rlargha qamishi diqqet qozghap, Uyghurlarning tughulushi sist\u00e9miliq azaytishqa uchrishi hazirghiche bek diqqet qozghimay kelgenliki, halbuki Uyghur nopusi xitay emeldarlirining nishanigha aylan&#8217;ghanliqini bild\u00fcrgen.Nikolas kristof maqaliside,xitayning Uyghurlargha &#x00AB;Irqiy qirghinchiliq&#x00BB; qiliwatqanliqini \u00e9lan qilip qoyupla hechnime qilmay m\u00fcrini chirip turuwelishqa bolmaydighanliqini, buxil qirghinchiliqni tosush \u00fcch\u00fcn xelqaraning jiddi heriketke \u00f6t\u00fcshi lazimliqini alahide tekitlep \u00f6tken.<br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Essalamu eleykum h\u00f6rmetlik teliwizor k\u00f6rg\u00fcchiler, Dunya uyghur qurultiyi tor teliwiziyesining k\u00fcndilik xewerler purogrammisigha xush keldinglar, men Hidayet Musajan, b\u00fcg\u00fcn 6 \u2013 ayning 15 \u2013 k\u00fcni seyshenbe, heminglarning mushu waqtinglar xeyirlik bolsun !H\u00f6rmetlik k\u00f6r\u00fcrmenler, t\u00f6wende diqqitinglar b\u00fcg\u00fcnki xewerler piromrammimizda bolsun !<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dukva.org\/uy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dukva.org\/uy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dukva.org\/uy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dukva.org\/uy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dukva.org\/uy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=703"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/dukva.org\/uy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":712,"href":"https:\/\/dukva.org\/uy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703\/revisions\/712"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dukva.org\/uy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dukva.org\/uy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dukva.org\/uy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}